ආඝාතය සුවකළ හැකි බියවියයුතු නැහැ

By  Amal  Udawatta

ආඝාතය (Stroke) හෙවත් බොහෝ දෙනාගේ ව්‍යවහාරයට අනුව අංශ භාගය හදිසියේ ඇතිවන රෝග තත්ත්වයකි. මොළයේ කවර හෝ එක ප්‍රදේශයකට  හදිසියේම රුධිරය සැපයීම අඩපණ වීම නිසා ආඝාත හෙවත් අංශභාගය ඇතිවේ.මෙහිදී එම ප්‍රදේශයට  අවශ්‍ය පමණට වඩා අඩුවෙන් ඔක්සිජන් සහ අනෙකුත පෝශ්‍ය  පදාර්ථ  නොලැබීම හේතුවෙන්  මොළයේ එම ප්‍රදේශයේ ස්නායු සෛල මිය යාමක් මෙහිදී සිදුවෙයි.

(ලෝකයේ මරණයට පත්වන රෝග අතරින් අඝාතය දෙවන ස්ථානය ගන්නා අතර වැඩිහිටියන් ආබධිත තත්ත්වයට පත් කරවන රෝගයක් ලෙසටද හැඳින්විය හැක.)

Stroke is an emergency and it happens when the blood supply to a part of the brain is suddenly interrupted. This stop the brain from receiving Oxygen & that part of the brain gets damaged.

ආඝාතයට ප්‍රධාන කරුණු දෙකක් හේතුවෙයි  (Type of Stroke)

1) රුධිර නාල අවහිරවීම (Ishaemic Stroke)

2)  රුධිර නාල පිපිරී මොළය තුළට  ලේ වහනය වීම. (Haemorrhagic Stroke)

ආඝාත බොහොමයක් රුධිර නාල අවහිර වීම නිසා හටගනී. ලේ කැටියක් රුධිර නාල අවහිර කිරීමට හේතුවෙයි.  රුධිර ධාවනය හෙවත් ලේ ගමනා ගමනය අවහිර වුණු මොළයේ අදාළ ප්‍රදේශයේ සෛල මිය යාමක් සිදුවෙයි.  එවන් ප්‍රදේශ  අඳුරු අළු පැහැයකින් දිස්වයි. රුධිර නාල පිපිරීමෙන්  රුධිරය වහනය වුණු ප්‍රදේශය රතු පැහැයෙන් දිස් වෙයි.

Cerebral infract is the more common type of stroke. It occurs when a blood clot  forms in a blood  vessel  in the brain & blocks the blood flow. Intracerebral Hemorrhage is a less common type of stroke. It occurs when there is bleeding    in the brain due to a rupture of a blood vessel.

අඝාතය මිනිසාට හදිසි මරණය කැඳවන රෝගී තත්ත්වයක් වන්නාසේම තාවකාලික හෝ ස්ථිරවම හෝ ආබාධිත තත්ත්වයට පත්කරවන රෝගයකි. මොළයේ එක් එක් ප්‍රදේශ විවිධ කාර්යයන් සඳහා  විශේෂත්වයක් දක්වන බැවින්  රුධිර ධාවනය අවහිර වීමෙන්  හනිවන මොළයේ ස්ථානයට අනුව  රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

Some stroke cause death while others may cause   temporary or permanent disability.  The effects   of a stroke will depend on the area that is affected. The most common effects of a  stroke  are paralysis on one side of the body& loss of ability to speak.

නිදසුනක් ලෙස මිනිසාගේ  මොළයේ  කතා කිරීමේ හැකියාව පාලනය කරන ස්ථානයේ රුධිර ධාවනය  අවහිර වීමෙන්  ඔහුට කතා කිරීමට තිබෙන හැකියාව දුර්වල වීමට  බෙහෙවින් ඉඩ තිබෙන බැව් පෙන්වා දිය හැකිය. එසේම පෙනීම සඳහා ක්‍රියා කරන ස්ථානයට රුධිරය  ගැලීම අඩපණ වූවොත්  පෙනීමේ දුර්වල තාවක් හෝ නොපෙනී යාමටද හැකියාවක් ඇතිබැව්  පෙන්වා දිය හැකිය.

ආඝාතයේ  අනතුර අඟවන රෝග ලක්ෂණ

1) හදිසියේ හට ගන්නා තද හිස රදය,  2) හදිසියේ හට ගන්නා ආහාර ගිලීමේ අපහසුව, 3) හදිසියේ   පෙනීමේ වෙනස්කම් ඇතිවීම,  4)  හදිසියේම ඇවිදීමේ අපහසුතාවක් ඇතිවීම,කරකැවිල්ල සහ සමතුලිතතාවේ වනස්කම් ඇතිවීම. 5)  ශරීරයේ එක පැත්තක් පණ නැති වීම හෝ දැනීමේ හෙවත් සංවේදනයේ  වනසක් ඇතිවීම.

Warning   Signs of a Stroke

Sudden severe headache for no reason, Sudden difficulty swallowing, Sudden       Change in vision,  Sudden difficulty in walking ,dizziness, loss of balance, Sudden weakness or numbness of face, arm & leg.

Other Things

Is the mouth  drooping ?,  Can both arms  be lifted ?, Is the speech slurred ? Can the person understand you? Waste no time. Go to the hospital immediately.

මෙම ලක්ෂණ හදිසියේ  කිසියම් පුද්ගලයකු තුළින් පෙන්නුම් කරන්නේ නම් ඒ තැනැත්තා හෝ තැනැත්තියට ආඝාතය  ලක්ෂණ පහළවී ඇති බැව්  පෙනීයයි.  මෙවන් ලක්ෂණ අතර  මුහුණේ පැත්තක් පණ නැතිවීම, කට පැත්තකට ඇදවීම,  එක අතක් හෝ කකුලක්  හෝ  පණ නැති වීම,  කතා කිරීමෙ වනසක් ඇතිවී කතා කරන විට පැටලෙන ස්වභාවයක් පෙන්වී, වැනි ලක්ෂණ පහළ වූවොත්  ප්‍රමාද නොවී වහාම  රෝහල වෙත ගෙන යාම කළ යුතුවෙයි. එසේ ගෙන යාම ප්‍රමාද වීම   රෝගියාව හානිකර තත්ව උදාකර දීමට හේතුවක් වෙයි.

සැනින් ඇතිවන නැතිවන ආඝාතය

මෙම තත්ත්වයේදී  සිදුවන්නේ ආඝාතයට අදාළ රෝග ලක්ෂණ සුළු වේලාවක් තුළ එනම් මිනිත්තු කීපයක් තුළ හෝ පැය කීපයක් තුළ හට ගැනීමයි. එසේම පැය 24 ක් කාලයක් තුළ  මෙම ආඝාත තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම සුවවෙයි. එහෙත් මෙම තත්ත්වය පුද්ගලයකුගේ මරණයට හෝ ස්ථීර ආබාධිත තත්ත්වයට හේතුවන මහා ආඝාතයකට  පෙර නිමිත්තක් වෙයි.

Transient   Ischemic   Attacks

Transient Ischemic Attacks (TIA) are “Mimi Strokes” in which the symptoms of a stroke occur only for a few minutes or last   up to a few hours. The symptoms resolve   completely within 24 hours. TIA are warning signals that a person is at high risk for a stroke.

(Recognizing   the warning signals of a stroke early is vital. Immediate medical attention can save lives   &  minimize  disability)

 

%d bloggers like this: